Η Ελλάδα ως Κόμβος Μυστικών Πτήσεων της CIA: Μια Σκοτεινή Κληρονομιά των «Εξαιρετικών Παραδόσεων»

Εδώ και πολλά χρόνια η Ελλάδα ελέγχεται από Διεθνείς Οργανώσεις και ΜΜΕ ως ένα από τα κέντρα αεροδιακομιδής και προσωρινής κράτησης κρατουμένων (υπόπτων Τρομοκρατίας) της CIA…

-του Γιάννη Κουντούρη | Λος Άντζελες |  23 Οκτ. 2025 |Βρείτε με στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης!: Facebook • Twitter • Instagram • LinkedIn • Youtube

Πάνω από δύο δεκαετίες μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, η σκιά των μυστικών επιχειρήσεων της CIA συνεχίζει να πλανάται πάνω από την Ευρώπη, και ιδιαίτερα πάνω από την Ελλάδα. Το πρόγραμμα των “εξαιρετικών παραδόσεων” (extraordinary renditions), όπως ονομάστηκε επίσημα, περιλάμβανε την απαγωγή, τη μυστική μεταφορά και την παράνομη κράτηση υπόπτων Tρομοκρατίας σε “μαύρες τρύπες” εκτός εδάφους ΗΠΑ, συχνά με βασανιστήρια. 

Η Ελλάδα, ως στρατηγικός κόμβος της ΝΑΤΟικής Συμμαχίας, φιλοξένησε δεκάδες τέτοιες πτήσεις μάλλον εν αγνοία των τότε Κυβερνήσεών της και των ηγεσιών της Μυστικής της Υπηρεσίας ΕΥΠ), μετατρέποντας αεροδρόμια όπως αυτά της Αθήνας και του Ηρακλείου Κρήτης σε ενδιάμεσους σταθμούς ενός παγκόσμιου δικτύου παρακρατικών ενεργειών. Αυτή η ενημερωμένη ανάλυση, ενσωματώνοντας νέα στοιχεία από Έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας του 2006, βασίζεται σε ιστορικές Εκθέσεις, δημοσιογραφικές αποκαλύψεις και πρόσφατες έρευνες, αποκαλύπτοντας όχι μόνο τα γεγονότα, αλλά και τις βαθύτερες πολιτικές και ηθικές διαστάσεις μιας συνεργασίας που παραμένει σε μεγάλο βαθμό αδιαφανής.

Οι «Εξαιρετικές Παραδόσεις» και το Παγκόσμιο Δίκτυο της CIA

Μετά την 11η Σεπτεμβρίου, η Κυβέρνηση του Τζορτζ Μπους εξέδωσε μυστικές οδηγίες που επέτρεπαν στην CIA να συλλαμβάνει ύποπτους χωρίς δικαστική διαδικασία και να τους μεταφέρει σε τρίτες χώρες για ανάκριση – συχνά με μεθόδους όπως η “ενισχυμένη ανάκριση” (waterboarding, στέρηση ύπνου). Αυτό το πρόγραμμα, που εγκρίθηκε τον Οκτώβριο του 2001 στο πλαίσιο του άρθρου 5 του ΝΑΤΟ, εμπλέκει δεκάδες χώρες σε ένα δίκτυο μυστικών πτήσεων, φυλακών και συνεργασιών. Σύμφωνα με Έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου του 2007, από το 2001 έως το 2005 καταγράφηκαν τουλάχιστον 1.245 πτήσεις πολιτικών αεροσκαφών της CIA στην Ευρώπη, με πολλές να οδηγούν στο Γκουαντάναμο ή σε μυστικές Φυλακές σε Πολωνία και Ρουμανία και σε μικρά προσωρινά κέντρα κράτησης σε πολλές χώρες…  .

Η CIA απέφευγε την άμεση εμπλοκή, ενοικιάζοντας ιδιωτικά αεροσκάφη από εταιρείες όπως η Richmor Aviation και η Sportsflight, με κόστος εκατοντάδων χιλιάδων δολαρίων ανά πτήση. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η περίπτωση του Encep Nuraman (γνωστού ως “Χαμπάλι”), ηγετικού στελέχους της Jemaah Islamiyah, που μεταφέρθηκε από τη Μαλαισία στην Ταϊλάνδη και μετά σε άλλους προορισμούς με κόστος 301.113 δολαρίων. Συνολικά, 136 άτομα υπέστησαν τέτοιες μεταφορές, με 54 χώρες –συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας– να παρέχουν υποστήριξη, σύμφωνα με την Έκθεση “Η Παγκοσμιοποίηση των Βασανιστηρίων” της Open Society Justice Initiative (2013). Η Διεθνής Αμνηστία, σε Έκθεση του 2006, τεκμηρίωσε σχεδόν 1.000 πτήσεις συνδεδεμένες άμεσα με την CIA, συν 600 πρόσθετες, πολλές από τις οποίες διέσχιζαν ευρωπαϊκό εναέριο χώρο, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, για “αποδόσεις” και βασανιστήρια.

Η Ελληνική Εμπλοκή: Αεροδρόμια, Πτήσεις και Κρυφές Στάσεις

Η Ελλάδα εμφανίζεται ως κρίσιμος κρίκος σε αυτό το δίκτυο, με 64 καταγεγραμμένες πτήσεις CIA από το 2001 έως το 2005, σε οκτώ αεροδρόμια της χώρας. Από αυτές, 23 επιβεβαιώθηκαν με λεπτομέρειες, χρησιμοποιώντας 19 διαφορετικά αεροσκάφη, όπως το N379P –το “Γκουαντάναμο Εξπρές”– που πέρασε επτά φορές από ελληνικά εδάφη και μετέφερε κρατούμενους από Καμπούλ στην Αθήνα τον Σεπτέμβριο του 2002.

Η σελίδα 14 του «ΕΓΓΡΑΦΟΥ» όπου το αεροσκάφος N379P (το οποίο πραγματοποίησε 7 πτήσεις στην Ελλάδα) αποκαλείται σαν «Γκουαντάναμο Εξπρές»!

Μια νεότερη αποκάλυψη από την Έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας (“ΗΠΑ – Κάτω από τον ορίζοντα του ραντάρ: Μυστικές πτήσεις προς τα βασανιστήρια και την εξαφάνιση”, 2006) επιβεβαιώνει τουλάχιστον οκτώ προσγειώσεις αεροπλάνων της CIA στο αεροδρόμιο της Αθήνας από το 2001 έως το 2005. Αν και δεν αποδεικνύεται η μεταφορά κρατουμένων σε κάθε περίπτωση, αυτές οι πτήσεις εντάσσονται σε ευρύτερο μοτίβο χρήσης του ελληνικού εναέριου χώρου για μυστικές μεταγωγές, όπως αυτές του Χαλέντ ελ-Μάσρι, του Μαχέρ Αράρ και του Αμπού Ομάρ. Η Έκθεση καταγγέλλει την παράκαμψη απαγορεύσεων βασανιστηρίων μέσω εταιρειών-βιτρινών και καλεί την Ελλάδα και άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ να εμποδίσουν τέτοια χρήση αεροδρομίων και εναέριου χώρου.

Ένα από τα πιο εμφανή περιστατικά συνέβη τον Αύγουστο του 2004 στο αεροδρόμιο του Ηρακλείου. Τρία αεροσκάφη της CIA (Cessna 44 Conquest, Dornier Do 228 και Dassault Mystere-Falcon) προσγειώθηκαν εκεί για σύντομη στάση, προερχόμενα από το Λουξεμβούργο με προορισμό την Αίγυπτο –μια χώρα γνωστή για τις σκληρές ανακρίσεις της. Οι ελληνικές Αρχές, συμπεριλαμβανομένης της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (ΕΥΠ), δεν μπόρεσαν να ελέγξουν τα αεροσκάφη, καθώς απογειώθηκαν πριν φτάσει κλιμάκιο επιθεωρητών μετά από… ειδοποίηση των Αμερικανών από αυτονομημένους πράκτορες της ΕΥΠ (αποσπασμένοι στην ΕΥΠ ένστολοι των ΕΔ και των ΣΑ στην ΟΕΕ). Πολίτες όμως υπάλληλοι του αεροδρομίου, φωτογράφισαν τα οχήματα, αποκαλύπτοντας την παρουσία Αμερικανών πιλότων και συστημάτων αντιμέτρων, πιθανώς για μεταφορά υπόπτων.

Ο κατάλογος με το «Συνολικό αριθμό πτήσεων της CIA που σταμάτησαν στην Ελλάδα από και προς ύποπτες τοποθεσίες». Δεν πρόκειται για το «σύνολο» των 64 πτήσεων που πραγματοποιήθηκαν στην Ελλάδα, αλλά για εκείνο τον αριθμό πτήσεων (σύνολο 23) των οποίων τα στοιχεία έχουν διασταυρωθεί και όπως προκύπτει οι 7 πραγματοποιήθηκαν επί ΠΑΣΟΚ και οι υπόλοιπες επί ΝΔ

Στο Διεθνές Αεροδρόμιο “Ελευθέριος Βενιζέλος” της Αθήνας, η δραστηριότητα ήταν ακόμα πιο έντονη. Τον Οκτώβριο του 2002, το αεροσκάφος N829MG προσγειώθηκε δύο φορές, μεταφέροντας πιθανώς τον Καναδό Μαχέρ Αράρ από τις ΗΠΑ στην Ιορδανία και μετά στη Συρία, όπου βασανίστηκε για έναν χρόνο πριν αθωωθεί. Μια πιο πρόσφατη αναφορά αφορά το Grumman Gulfstream N540EA, που φωτογραφήθηκε στην Αθήνα τον Ιούνιο του 2014, ως μέρος του ίδιου προγράμματος. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σε Έκθεση του 2006, εξέφρασε “σοβαρές ανησυχίες” για 67 στάσεις στην Ελλάδα, θεωρώντας τη χώρα υπεύθυνη για σύμπραξη σε παράνομες κρατήσεις.

ΠΙΝΑΚΑΣ*

*Πίνακας βασισμένος σε Εκθέσεις Ευρωκοινοβουλίου και Διεθνούς Αμνηστίας (2006-2007).*

Πολιτικές και Διεθνείς Διαστάσεις: Συνεργασία ή Συνενοχή;

Η εμπλοκή της Ελλάδας δεν ήταν τυχαία: Ως μέλος ΝΑΤΟ, δεσμεύτηκε για “υπερπτήσεις” και πρόσβαση σε Βάσεις, όπως ανακοίνωσε ο Κόλιν Πάουελ το 2001. Και τα δύο μεγάλα κόμματα, ΠΑΣΟΚ και ΝΔ, φιλοξένησαν τέτοιες πτήσεις: Επτά επί ΠΑΣΟΚ (2001-2004) και 16 επί ΝΔ (2004-2007), με τον Γιώργο Παπανδρέου και την Ντόρα Μπακογιάννη ως Υπουργούς Εξωτερικών και τους Μιχάλη Χρυσοχοϊδη και Γιώργο Φλωρίδη ως υπουργούς Δημόσιας Τάξης που πιθανόν να εμπλέκονται έμμεσα. Η Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης (2007) καταδίκασε αυτή τη “συνεργασία” ως “παγκόσμιο παρακρατικό δίκτυο”, καλώντας σε έρευνες – αίτημα που αγνοήθηκε από τις περισσότερες Κυβερνήσεις, συμπεριλαμβανομένης της ελληνικής, επικαλούμενες “Εθνική Ασφάλεια”.

Η Διεθνής Αμνηστία, σε Έκθεση του 2006, τεκμηρίωσε τουλάχιστον οκτώ πτήσεις μέσω Ελλάδας, ενώ η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ) εξέτασε την ελληνική ευθύνη το 2007, επιβεβαιώνοντας την ύπαρξη στοιχείων χωρίς περαιτέρω δράση. Στην Ιταλία, 23 πράκτορες CIA καταδικάστηκαν για απαγωγή ιμάμη το 2003, αποκαλύπτοντας παρόμοια μοτίβα – αλλά στην Ελλάδα, καμία δικαστική υπόθεση δεν ακολούθησε.

Απώλεια Κυριαρχίας και Μακροπρόθεσμες Συνέπειες

Γιατί η Ελλάδα; Η γεωστρατηγική θέση της – γέφυρα μεταξύ Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Αφρικής – την καθιστούσε ιδανική για “στάσεις ανεφοδιασμού” σε πτήσεις από Καμπούλ σε Αίγυπτο ή Ιορδανία. Ωστόσο, αυτή η συνεργασία υπονόμευσε την Εθνική Κυριαρχία: Οι πτήσεις γίνονταν με άδεια της Πολιτικής Αεροπορίας, αλλά χωρίς έλεγχο επιβατών, παραβιάζοντας Διεθνείς Συμβάσεις όπως η Σύμβαση της Γενεύης. Σήμερα, με την αποκάλυψη εγγράφων από δίκες όπως αυτή του 2011 στις ΗΠΑ, φαίνεται ότι η CIA άλλαζε αριθμούς αεροσκαφών για να αποφύγει την παρακολούθηση, ενώ Κυβερνήσεις όπως η ελληνική αρνούνταν γνώση.

Οι ηθικές συνέπειες είναι βαθιές: Οι “εξαιρετικές παραδόσεις” οδήγησαν σε αθωώσεις όπως του Μαχέρ Αράρ και αποζημιώσεις εκατομμυρίων, ενώ ενίσχυσαν την ριζοσπαστικοποίηση. Στην Ελλάδα, η σιωπή τροφοδοτεί θεωρίες συνωμοσίας, υπονομεύοντας την εμπιστοσύνη στους θεσμούς. Παρά τις υποσχέσεις του Ομπάμα για “όλα στο φως” το 2009, ο φάκελος έκλεισε χωρίς πλήρη αποκάλυψη.

Προς Διαλεύκανση και Δικαίωση

Η ιστορία των μυστικών πτήσεων της CIA στην Ελλάδα δεν είναι απλώς παρελθοντικό επεισόδιο – είναι υπενθύμιση της ευθραυστότητας της Δημοκρατίας απέναντι σε “εθνικές απειλές”. Με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων να καταδικάζει παρόμοιες πρακτικές μέχρι και το 2016, η ελληνική Κυβέρνηση οφείλει να ανοίξει τον φάκελο: Συγκρότηση Κοινοβουλευτικής Επιτροπής, αίτημα εγγράφων από ΗΠΑ και αποζημιώσεις θυμάτων. Μόνο έτσι η Ελλάδα μπορεί να ανακτήσει την ηθική της υπόληψη σε έναν κόσμο όπου η “τρομοκρατία” εξακολουθεί να δικαιολογεί σκιές.

Οι Πηγές για την έρευνά μας είναι βασισμένες σε Εκθέσεις του Ευρωκοινοβουλίου, του Συμβουλίου της Ευρώπης, της Διεθνούς Αμνηστίας αλλά και δημοσιογραφικές έρευνες. 

Περισσότερα στοιχεία δείτε στον ακόλουθο σύνδεσμο: https://www.therenditionproject.org.uk/