Takeaways

• Υπηρεσίες πληροφοριών παρακολουθούσαν τον νέο ηγέτη του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, κατά το Νορούζ, ο οποίος δεν εμφανίστηκε δημόσια αλλά δημοσίευσε μόνο γραπτή ανακοίνωση.
• Η περιορισμένη δημόσια παρουσία του ενισχύει ερωτήματα για την υγεία και την τοποθεσία του, ενώ το Ισραήλ τον θεωρεί στόχο.
• Αμερικανοί και Ισραηλινοί αξιωματούχοι εξετάζουν ποιος λαμβάνει τις βασικές αποφάσεις στο Ιράν, καθώς δεν υπάρχουν σαφείς αποδείξεις άσκησης ηγεσίας από τον Χαμενεΐ.
• Η CIA και άλλες υπηρεσίες εκτιμούν ότι το ιρανικό καθεστώς αντιμετωπίζει κρίση στη διοίκηση, χωρίς όμως να υπάρχει ένδειξη άμεσης κατάρρευσης.
• Η δολοφονία του Αλί Λαριτζανί ενίσχυσε το κενό εξουσίας, το οποίο καλύπτεται από τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης.

Η CIA, η Μοσάντ και άλλες υπηρεσίες πληροφοριών σε όλο τον κόσμο παρακολουθούσαν την Παρασκευή το Νορούζ, για να διαπιστώσουν εάν ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, θα απευθύνει το παραδοσιακό πρωτοχρονιάτικο μήνυμα.

Αντί δημόσιας εμφάνισης, δημοσιεύθηκε μόνο γραπτή ανακοίνωση, γεγονός που ενίσχυσε τα ερωτήματα σχετικά με την κατάσταση της υγείας του, την τοποθεσία όπου βρίσκεται και τον βαθμό συμμετοχής του στη διαχείριση της πολεμικής σύγκρουσης.

Σύμφωνα με το Axios, η περιορισμένη δημόσια παρουσία του θεωρείται αναμενόμενη, καθώς το Ισραήλ έχει καταστήσει σαφές ότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ αποτελεί πλέον έναν από τους βασικούς στόχους του. Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ υποστήριξε ότι ο νέος ανώτατος ηγέτης τραυματίστηκε σοβαρά κατά την επίθεση που προκάλεσε τον θάνατο του πατέρα του. Ωστόσο, η απουσία ακόμη και προηχογραφημένου βίντεο τρεις εβδομάδες μετά την ανάληψη των καθηκόντων του εντείνει την αβεβαιότητα γύρω από την κατάστασή του.

Σύμφωνα με πληροφορίες των ΗΠΑ και του Ισραήλ, υπάρχουν ενδείξεις ότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ παραμένει εν ζωή, καθώς Ιρανοί αξιωματούχοι επιχείρησαν να προγραμματίσουν δια ζώσης συναντήσεις μαζί του, χωρίς όμως επιτυχία, λόγω αυξημένων μέτρων ασφαλείας.

Το ζήτημα της πραγματικής κατανομής εξουσίας στην Τεχεράνη αποτέλεσε αντικείμενο ενημερώσεων του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ από τις υπηρεσίες πληροφοριών. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που επικαλείται το αμερικανικό μέσο, η ομάδα εθνικής ασφάλειας επιχειρεί να διαπιστώσει ποιος λαμβάνει τις βασικές αποφάσεις.

Ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος δήλωσε ότι δεν υπάρχουν σαφείς αποδείξεις πως ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ είναι εκείνος που δίνει εντολές, ενώ Αμερικανική πηγή σημείωσε ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να επιβεβαιώνουν πλήρως ότι ασκεί την ηγεσία.

Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ ανακοινώθηκε ως ανώτατος ηγέτης στις 9 Μαρτίου, μετά τη στήριξη που έλαβε από σκληροπυρηνικούς κύκλους του καθεστώτος. Η πρώτη δημόσια αντίδρασή του περιορίστηκε σε γραπτό μήνυμα στο Telegram λίγες ημέρες αργότερα, γεγονός που ενίσχυσε τις εκτιμήσεις για σοβαρό τραυματισμό κατά την ισραηλινή επίθεση στην κατοικία του πατέρα του.

Οι υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ και του Ισραήλ θεωρούσαν ότι ο Αλί Λαριτζανί είχε αναλάβει προσωρινά ρόλο de facto ηγέτη, μέχρι τη δολοφονία του από το Ισραήλ την περασμένη Τρίτη. Σε δηλώσεις του την Παρασκευή, ο Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε ότι η απώλεια διαδοχικών ηγετικών στελεχών δημιουργεί δυσκολία στον εντοπισμό συνομιλητών στο ιρανικό καθεστώς.

Ισραηλινοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι τα κορυφαία στελέχη του Ιράν λειτουργούν πλέον υπό καθεστώς διαρκούς απειλής, μετακινούμενα μεταξύ ασφαλών τοποθεσιών και αποφεύγοντας τις ψηφιακές επικοινωνίες.

Στο γραπτό μήνυμα για το  Νορούζ που δημοσιεύθηκε στο Telegram, ο Χαμενεΐ απηύθυνε έκκληση για ενότητα, συνοδευόμενη από φωτογραφίες του. Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι η CIA εξετάζει εάν οι φωτογραφίες είναι πρόσφατες.

Την ίδια στιγμή, ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν δημοσίευσε βιντεοσκοπημένο μήνυμα για την ίδια περίσταση, παρά τις απειλές για την ασφάλειά του, γεγονός που ενίσχυσε τις απορίες για την απουσία αντίστοιχης εμφάνισης του νέου ανώτατου ηγέτη.

Ο Ραζ Ζιμτ, επικεφαλής του προγράμματος για το Ιράν στο Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας στο Τελ Αβίβ, σημείωσε ότι δεν υπάρχουν αποδείξεις πως ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ αδυνατεί να ασκήσει τα καθήκοντά του, επισημαίνοντας ότι οι συνθήκες ασφαλείας και ενδεχόμενος τραυματισμός μπορεί να περιορίζουν τις δημόσιες εμφανίσεις του.

Σε κεκλεισμένων των θυρών ακρόαση την Πέμπτη ενώπιον της Επιτροπής Πληροφοριών της Βουλής των Αντιπροσώπων, ο διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ και ο επικεφαλής της Υπηρεσίας Πληροφοριών Άμυνας στρατηγός Τζέιμς Άνταμς εκτίμησαν ότι το ιρανικό καθεστώς αντιμετωπίζει σοβαρή κρίση στη δομή διοίκησης και ελέγχου, χωρίς ωστόσο να υπάρχουν ενδείξεις άμεσης κατάρρευσης.

Ισραηλινοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η δολοφονία Λαριτζανί ενίσχυσε το κενό εξουσίας, το οποίο καλύπτεται κυρίως από τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης, οργάνωση με σημαντική επιρροή στην οικονομία, την πολιτική και την ασφάλεια της χώρας. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, οι στενοί δεσμοί του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ με το σώμα αυτό συνέβαλαν στην ανάδειξή του στην ηγεσία.

Ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι η αποδυνάμωση της παραδοσιακής ηγετικής ομάδας ενδέχεται να οδηγήσει στην ανάδειξη ακόμη πιο σκληροπυρηνικών στελεχών. Παράλληλα, ισραηλινοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι η άσκηση εξωτερικής πίεσης μπορεί να ενισχύσει τις εσωτερικές πιέσεις στο ιρανικό καθεστώς, αυξάνοντας τις πιθανότητες πολιτικών εξελίξεων στο εσωτερικό της χώρας.